श्री विठ्ठल रखुमाई

पंढरपूरच्या पवित्र परंपरेनुसार, श्री विठ्ठलांच्या प्रकट होण्याची कथा भक्त पुंडलिकाच्या मातृ-पितृ सेवेशी जोडलेली आहे. पुंडलिक आपल्या आई-वडिलांची मनोभावे सेवा करत होता. त्याची निस्सीम भक्ती आणि निःस्वार्थ सेवा पाहून भगवान श्रीकृष्ण प्रसन्न झाले, अशी श्रद्धा आहे.

भगवान श्रीकृष्ण पुंडलिकाला दर्शन देण्यासाठी आले, त्या वेळी पुंडलिक आपल्या आई-वडिलांच्या सेवेत मग्न होता. त्याने भगवंतांना थोडा वेळ थांबण्याची विनंती करून त्यांच्यासाठी एक वीट पुढे केली. भगवान श्रीकृष्ण त्या विटेवर उभे राहिले आणि कमरेवर हात ठेवून आपल्या भक्ताची प्रतीक्षा करू लागले. याच दिव्य रूपाला पुढे श्री विठ्ठल म्हणून भक्तिभावाने पूजले जाऊ लागले.

म्हणूनच पंढरपूरच्या भक्तीपरंपरेत पुंडलिक हे मातृ-पितृ सेवेचे आणि भक्तीचे प्रतीक मानले जातात, तर श्री विठ्ठल हे आपल्या भक्ताच्या प्रेमाला प्रतिसाद देणारे करुणामय देव म्हणून पूजले जातात.